जितेन्द्र भण्डारी÷

पाँचथर,कार्तिक ४,

दशैंमा एक पटक पिङ खेलेर भुई छाड्नु पर्ने प्रचलन भए पनि केही वर्ष यता देखि दशैंको मुल्य आकर्षणको पिङ देख्न पाँचथरमा मुश्किल हुन थालेको छ । पहिले पहिले प्रत्येक गाउँ गाउँमा पाँच देखि दस वटा सम्म पिङ हाल्ने चलन रहेको थियो । तर ति गाउँमा एउटा पिङ पनि देख्न मुश्किल भैसकेको याङनाम खलंगटार उच्च माविका शिक्षक बलवीर जवेगुले वताउनुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो,“पिङ खेल्ने समयको सररर चाचाहुईको आवाज सगैको मज्जा समेत युवा पुस्ताले भुल्ले अवस्था भएको छ ।” अहिलेको युगमा मनोरञ्जनका बैकल्पिक साधनहरुको विकास हुदै जानु, पिङ हाल्ने काम झण्झटिलो र धेरै दुख गर्नु पर्ने हुदाँ अहिलेका युवा पुस्ताले पिङ प्रति रुचि देखाउन छाडेका कारण नै लोप हुने अवस्थामा पुगेको बुढापाकाहरु बताउछन ।

परम्परागतरुपमा भिरमा पाईने बाबियो बाट बनाईने लठारो बाट्ने सीप नहुनु र यसको लागि आवश्यक पर्ने बाबियो घाँस समेत गाउँ घरमा पाईन छाडेपछि दशैंको बेलामा हालिने मौलिक पिङ देख्न पनि मुश्किल पर्नुको साथै पिङ हाल्नका लागि धेरै मिहिनेत पर्ने हुदाँ यो विस्तारै लोप हुने अवस्थामा पुगेको स्थानिय पंचमी निवासी ८० बर्षिय नरमाँया लिम्बु वताउनुहुन्छ ।

दशैमा पिङको महत्व ठुलो छ । केहि वर्ष अगाडी सम्म टोल टोल सम्म बाँसको लिङ्गो गाडेर पिङ हाल्ने चलन रहेपनि केही वर्ष यता एउटा गाविसमा एउटा पिङ देख्न मुश्किल भईसकेको र प्राकृतिक रुपमा पाईने घाँसबाट बनाईने पिङको ठाउँ कही कही कृतिम पिङले लिन थालेको बताईन्छ । केही वर्ष अघि सम्म रातघर जाग्राम बसेर दोहोरी गीत गाउदै पिङ खेल्ने गरेको बुढापाकाहरु सम्झन्छन । अहिले आएर ईमेल ईन्टरनेट र फेसबुकमा नै युवा पिडि झुम्ने गरेकोले पाईएको छ । दशैको टिकाको दिन जसरी भए पनि एक दिन पिङ चढेर धर्ती छाड्नु पर्ने मान्यता रहे पनि अहिलेका युवाहरुले पिङ खेलेर भन्दा पनि जुवा तास, मदिरा सेवन गरेर दशै मनाउन थालेकोमा बुढापाकाहरु चिन्तित भएका छन ।

बाँस काटेर लिङ्गो बनाउने गाड्ने, खरालो हाल्ने र पिङ बाट्ने काम झण्झटिलो हुनुका साथै एक दुई जनाको प्रयासले मात्र नहुने र गाउँ घरका युवा रोजगारका लागि विदेश गएका कारण पनि गाउँ घरमा पिङ देख्न छाडिएको स्थानियको भनाई छ ।